Νάρκες και ναρκοπέδια

Δεν χωράει αμφισβήτηση  ότι τα περισσότερα ναυάγια στον Πατραϊκό οφείλονται στις νάρκες κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο .

A

Γερμανικές κρουστικές θαλάσσιες νάρκες μεθ΄ αγκυροβολίου, έτοιμες να ποντιστούν. (Αρχείο Δημήτρη Γκαλών)

 

Στον Πατραϊκό από το ακρωτήριο Πάπας έως το Αντίρριο είχαν ποντιστεί 840 νάρκες αγκυροβολημένες σε βάθη 4 και 15 μ. από την επιφάνεια, 18 μαγνητικές νάρκες βυθού και 444 αντιναρκαλιευτικοί πλωτήρες  σε βάθος 4 μ. από την επιφάνεια. Πριν την άφιξη των Γερμανών στην Πελοπόννησο στις 25 Απριλίου 1941 οι Έλληνες είχαν ναρκοθετήσει τον Ελληνικό θαλάσσιο γεγονός που επαναλήφθηκε και από τους Γερμανούς κατά την κατοχή αλλά και κατά την  υποχώρησή τους.

 

Χάρτης της Υδρογραφικής Υπηρεσίας επί του οποίου το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού έχει σημειώσει τα Ελληνικά αμυντικά ναρκοπέδια και τους διαύλους ασφαλείας. Αρχείο Ανδρέα Καντιάνη

Χάρτης της Υδρογραφικής Υπηρεσίας επί του οποίου το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού έχει σημειώσει τα Ελληνικά αμυντικά ναρκοπέδια και τους διαύλους ασφαλείας. Αρχείο Ανδρέα Καντιάνη

2

 

 

Μετά την κατάκτηση της Ελλάδας οι Γερμανοί έφτιαξαν τα δικά τους ναρκοπέδια για να αντιμετωπίσουν τα Βρετανικά υποβρύχια που δρούσαν στην περιοχή.

Γενικός χάρτης με τα Γερμανικά ναρκοπέδια στη δυτική Ελλάδα.(αρχείο Δημήτρη Γκαλών)

 

Στο τέλος του πολέμου οι αποχωρούντες Γερμανοί τοποθέτησαν νάρκες στο κανάλι Ρίου Αντιρρίου και σε ρηχά νερά έξω από το λιμάνι του Μεσολογγίου και την ευρύτερη περιοχή.

Σκοπός τους να βυθίσουν κάποια από  τα Βρετανικά πλοία που θα έμπαιναν στα λιμάνια νικητές.

σήμα των Βρετανών προς την Ελληνική Ναυτική Διοίκηση αναφορικά με Γερμανικά ναρκοπέδια στο ακρωτήριο Πάπας και τον Κορινθιακό κόλπο. Τις πληροφορίες έδωσαν στους Βρετανούς οι ηττημένοι Γερμανοί και σε γενικές γραμμές ήταν ακριβείς. (αρχείο Κώστα Θωκταρίδη)

 

Νάρκες τοποθέτησαν και οι Ιταλοί στον Πατραικό μετά την κύρηξη του πολέμου εναντίον της Γερμανίας τον Οκτώβριο του 1943, τοποθετήθηκαν πάντως βιαστικά ενώ δεν έγινε ποτέ γνωστός ο αριθμός τους  και οι θέσεις τους.

Οι νάρκες χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες. Νάρκες βυθού που τοποθετούνται σε ρηχά νερά, νάρκες με αγκυροβόλιο και παρασυρόμενες νάρκες (που αφήνονται να παρασύρονται από το νερό στην επιφάνεια).. Οι τελευταίες απαγορεύτηκαν με τη συνθήκη της Χάγης το 1907. Δεν είναι πάντως λίγες οι φορές που αγκυροβολημένες νάρκες αποκολλήθηκαν από τα αγκυροβόλιά τους και κατέληξαν να περιπλανώνται στον Πατραϊκό κόλπο  Οι νάρκες σε αγκυροβόλιο χωρίζονται σε μαγνητικές –που εκρήγνυνται αν περάσει σε κοντινή τους απόσταση σιδερένιο πλοίο, ακουστικές που εκρήγνυνται από το θόρυβο της μηχανής του πλοίου και επαφής που εκρήγνυνται κατά την επαφή με το πλοίο ειδικών πυροκροτητών που προεξέχουν. Οι νάρκες ποντίζονται από ειδικά πλοία τα ναρκοθετικά αλλά και από υποβρύχια, ακόμα και από αεροπλάνα… Τα Ελληνικά πλοία που κινούνταν στον Πατραϊκό τα πρώτα χρόνια του πολέμου είχαν πάρει οδηγίες να κινούνται μέσα σε ειδικούς διαύλους ασφαλείας όπου δεν υπήρχαν νάρκες. Δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις που λόγω σφάλματος πλοία εισήλθαν σε ναρκοπέδια με τραγικές συνέπειες. Μετά τον πόλεμο Ελληνικά και Βρετανικά ναρκαλιευτικά ανέλαβαν να καθαρίσουν τις Ελληνικές θάλασσες από τις νάρκες, -τώρα είχαν προστεθεί και Ιταλικές και Γερμανικές- αυτό όμως έγινε με πολύ αργούς ρυθμούς λόγω της επικινδυνότητας της ναρκαλιείας. Ορίστηκαν νέοι δίαυλοι ασφαλείας αλλά πάλι δεν έλειψαν τα ατυχήματα λόγω σφαλμάτων αλλά και λόγω ναρκών που δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστούν…

Νάρκη που εκβράστηκε στον Πατραικό σήμερα χρησιμοποιείται ως διακοσμητική στο εστιατόριο Καστέλλα στον Αλισσό.

 

Κύρια βιβλιογραφία σχετικά με τα ναρκοπέδια του Α Παγκοσμίου πολέμου

-Histoire maritime de la premiere guerre mondiale, Paul Chack, Jean-Jaques Antier

-Der handerlstrieg mit U-booten του Urno Spindler (Berlin 1941)

Για τα ναρκοπέδια του Β Παγκοσμίου πολέμου

-Η ναρκαλιεία στις Ελληνικές Θάλασσες. Αριστείδη Γιαννόπουλου Αντιναύαρχου ε.α.

-Αρχείο Κώστα Θωκταρίδη

Το φοβερό και τρομερό ναρκοπέδιο του Αράξου ευθύνεται για τις μεγαλύτερες απώλειες σε ανθρώπινες ζωές και πλοία  στον Πατραϊκό κόλπο κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στην περιοχή ο βυθός φθάνει τα 40-60 μέτρα στο μεγαλύτερο μέρος του έτσι ώστε τα ναυάγια που έγιναν σε αυτά τα νερά να είναι προσιτά έστω και με σχετική δυσκολία. Ακόμα και στο κέντρο του Πατραϊκού κόλπου στην περιοχή του ναρκοπεδίου, το βάθος της θάλασσας δεν ξεπερνά τα 60 μέτρα….

Βιβή

Το Ελληνικό φορτηγό Βιβή (πρώην Saxon)  είχε ναυπηγηθεί το 1898 στο Middlesboro

φωτογραφία του Βιβή

 

Είχε ολική χωρητικότητα 489 κόρων και μήκος 56 μέτρα. Στις 7.11.1940 απέπλευσε από τον Πειραιά επίτακτο από την Ελληνική κυβέρνηση μεταφέροντας φορτίο σιταριού στo Kατάκωλο.

Οι Έλληνες είχαν με την έναρξη του πολέμου ναρκοθετήσει ολόκληρες περιοχές που

φοβούνταν ότι θα τις χρησιμοποιούσαν οι κατακτητές για να μπουν στην χώρα μας.

Λόγω λάθος χειρισμού του κυβερνήτη Λουκά Ιωαννίδη την 10.11.1940 και ώρα 1.00 εισήλθε στο ναρκοπέδιο του Αράξου παρότι στη γέφυρα βρισκόταν ο ίδιος ο καπετάνιος -και βυθίστηκε σε απόσταση μικρότερη του ενός μιλίου από την ακτή στον κάβο Πάπα. 10 μέλη του πληρώματος απωλέσθησαν.

 

φωτό του Βιβή ως Saxon απο http://britishcoastalshippingcompanies.fotopic.net/c1658219.html

 

Αυτές είναι και οι μόνες πληροφορίες που κατάφερα να αντλήσω για το ναυάγιο και όλες προέρχονται από το βιβλίο του Χρήστου Ντούνη «τα ναυάγια στις Ελληνικές θάλασσες». Ο τύπος της εποχής δεν ανέφερε καμία πληροφορία. Ήταν άλλωστε λίγες μέρες μετά τη κήρυξη του πολέμου με την Ιταλία και τα βλέμματα όλων ήταν στραμμένα στο μέτωπο και οι δημοσιογράφοι δεν προλάβαιναν να καταγράφουν τις εξελίξεις.

Τελικά ίσως κάποιες ακόμα πληροφορίες σχετικά με τη βύθιση του πλοίου θα μπορούσαμε να αντλήσουμε καταδυόμενοι στο ναυάγιο.

Το μηχανοστάσιο του ΒΙΒΗ. Σε πρώτο πλάνο το μέρος που υπήρχε το φουγάρο (σήμερα κείτεται στο βυθό στην αριστερή πλευρά του πλοίου)

Το Βιβή είναι ένα από τα πιο γνωστά ναυάγια του Πατραϊκού λόγω του μικρού σχετικά βάθους που βρίσκεται αλλά και της κοντινής απόστασης από την ακτή. Τέλη ης δεκαετίας του 90 που ξεκινούσα την έρευνα για τα ναυάγια του Πατραϊκού, το Βιβή για άλλους ήταν μηχανότρατα, άλλοι ήταν σίγουροι πως ήταν ρυμουλκό. Η έρευνα χρειάζεται χρόνο, συνέπεια και χειροπιαστές αποδείξεις…

Το Βιβή το συναντάμε σε βάθος περίπου 28 μέτρων ενώ ο βυθός είναι στα 35 μέτρα. Είναι καθισμένο όρθιο στο βυθό. Το σημείο της πρόσκρουσης με τη νάρκη –ένα τεράστιο ρήγμα – είναι εμφανές στην αριστερή μεριά της  πλώρης  του πλοίου.

H πλώρη του ΒΙΒΗ

Η γέφυρα του Βιβή φαίνεται να έχει πάθει και αυτή σοβαρές ζημιές από την έκρηξη της νάρκης. Ακριβώς πίσω μια τρύπα μαρτυρά τη θέση που κάποτε βρισκόταν το φουγάρο του πλοίου . Το τελευταίο βρίσκεται πεσμένο αριστερά του ναυαγίου τυλιγμένο σε δίχτυα μηχανότρατας. Πολύχρωμα σπογγοειδή έχουν καλύψει μεγάλο μέρος της επιφάνειάς του ναυαγίου και πλήθος σαργών  και άλλων μεγαλύτερων ψαριών το έχουν επιλέξει για κατοικία τους. Συχνά έχω συναντήσει κοπάδια από μικρά μαγιάτικα αλλά πιο σπάνια έχω έρθει αναπάντεχα πρόσωπο με πρόσωπο με μοναχικά αλλά τεράστια πελαγίσια….

To μηχανοστάσιο είναι από τα πιο όμορφα σημεία του ναυαγίου και είναι εύκολα προσβάσιμο  , Η μηχανή διακρίνεται εύκολα στο εσωτερικό του πλοίου.

 

Το πίσω αμπάρι περιέχει ακόμα μεγάλη ποσότητα σιταριού!

Στην αριστερή πλωραίο τμήμα υπάρχει το τεράστιο ρήγμα από την πρόσκρουση με τη νάρκη ενώ ολόκληρη η πλώρη έχει κυρτώσει από τη δύναμη της έκρηξης  . Η γέφυρα επίσης έχει υποστεί τέτοια καταστροφή ώστε δύσκολα αναγνωρίζεται. Ακριβώς κάτω από αυτή υπάρχει ένας κενός χώρος που υποθέτω ότι βρίσκονταν οι καμπίνες του καπετάνιου και των μελών του πληρώματος.

Η πρύμνη του ναυαγίου

Σε μία κατάδυση του στο ναυάγιο ο επαγγελματίας δύτης Χρ. Καραφλός βρήκε την καμπάνα του πλοίου την οποία είχα την τιμή να αναλάβω να καθαρίσω . Χρειάστηκαν αρκετές ώρες προσεκτικής δουλειάς μέχρι να αποκαλυφθεί χαραγμένο πάνω σε αυτή το αρχικό όνομα του πλοίου και η χρονολογία ναυπήγησής του, ‘‘ Saxon 1898’’

Το ναυάγιο ΒΙΒΗ . Σκίτσο Αθανασία Κεκεμπάνου

 

Ο κάβος Πάπας αποτέλεσε θέατρο του ναρκοπολέμου· η είσοδος του Πατραϊκού κόλπου άλλωστε δεν ήταν δυνατόν να μην ναρκοθετηθεί.

Τα πετρελαιοκίνητα Πέτρος και Βυζάντιο βυθίστηκαν επίσης στην περιοχή. Το ιστορικό της απώλειάς τους αναφέρεται στο βιβλίο «Τα ναυάγια στις Ελληνικές θάλασσες». Το πετρελαιοκίνητο ιστιοφόρο Πέτρος χτύπησε μεταπολεμικά σε νάρκη του συγκεκριμένου ναρκοπεδίου με αποτέλεσμα να χαθούν και τα 6 μέλη του πληρώματος. Η Πατρινή εφημερίδα Νεολόγος αναφέρει ότι η έκρηξη ακούστηκε στην Πάτρα ενώ αυτόπτες μάρτυρες που βρίσκονταν σε μεγάλη απόσταση είδαν ξύλα, κομμάτια του πλοίου και ένα πίδακα νερού να υψώνεται ψηλά στον ουρανό. Το τραγικό ναυάγιο του Πέτρος συνδυάστηκε με τη βύθιση του πετρελαιοκίνητου Βυζάντιο.Καταδυτικό συνεργείο που επέβαινε στο δεύτερο ανέλκυσε από το ναυάγιο του Πέτρος αντικείμενα , μεταξύ των οποίων και ένα κουτί που όταν έγινε προσπάθεια να ανοιχτεί προκλήθηκε ισχυρή έκρηξη με αποτέλεσα τον θανάσιμο τραυματισμό 2 ατόμων και τη βύθιση του «Βυζάντιο».

Θα ήθελα εδώ να αναφερθώ επίσης σε δύο άγνωστα περιστατικά που συνέβησαν στη διάρκεια του πολέμου στο ίδιο ναρκοπέδιο και είχαν σαν αποτέλεσμα τη βύθιση του επίτακτου από τους Γερμανούς Σερβικού πλοίου «Βασιλεύς Αλέξανδρος» και της Γερμανικής σκούνας «Sibylle».

 

To «Βασιλεύς Αλέξανδρος» (KRALJ ALEKSANDAR) από http://www.fleetfilerotterdam.nl/warlosses.pdf

 

Το επιβατικό ατμόπλοιο «Βασιλεύς Αλέξανδρος»είχε επιταχθεί από τους Ιταλούς τον Απρίλιο του 1941. Στις 9 Σεπτεμβρίου 1943 στις οκτώ το βράδυ ευρισκόμενο πλέον κάτω από Γερμανικό έλεγχο αναχώρησε από την Κεφαλονιά με το επιβατικό «Αρντένα» για τον Πειραιά μεταφέροντας Ιταλούς αιχμαλώτους. Κοντά στο ακρωτήριο Πάπας χτύπησε σε νάρκη που δημιούργησε εισροή υδάτων στο μπροστινό deck.Κάποιες Γερμανικές πηγές αναφέρουν πιθανό σαμποτάζ αλλά αυτή η εκδοχή δεν είναι τόσο πιθανή. Ο καπετάνιος το προσάραξε σε κοντινή ακτή. Το μέρος από τότε ονομάστηκε Καραβοστάσι και συνδέεται με φήμες για σφαγές που έκαναν οι Γερμανοί όταν κάποιοι Ιταλοί προσπάθησαν να διαφύγουν στην ξηρά. Μεταπολεμικά Σερβικό συνεργείο που εγκαταστάθηκε στο κοντινό χωριό Αλυκή είχε στόχο να το ανελκύσει. Όπως αναφέρει η εφημερίδα Νεολόγος, οι Σέρβοι εγκατέλειψαν την προσπάθεια ανέλκυσης. Τελικά το πλοίο διαλύθηκε στο Σπλίτ  το 1956. (πηγή   http://www.fleetfilerotterdam.nl/warlosses.pdf )

Το Sibylle χτύπησε σε νάρκη βόρεια του ακρωτηρίου Πάππας και ο καπετάνιος προσγειάλωσε το πλοίο δίπλα στο Βασιλιάς Αλέξανδρος.

Οι παραπάνω πληροφορίες προέρχονται κυρίως από τα αρχεία των Theodore Dorgeist,και Platon Alexiades. Κάποιες επιπλέον πληροφορίες έχουν αντληθεί από τον τοπικό τύπο της εποχής (μουσείο Τύπου Πάτρας) .

 

Η ψαριά που με σημάδεψε,
Η Ιστορία του Γρηγόρη.

 

Luigi Gugliotta

Ιστορίες ανθρώπων που έζησαν στη θάλασσα

Ελεύθερη μετάφραση Καρέλας Γιώργος

Πηγή:Περιοδικό Pesce
Τεύχος 1 2004, σελ. 106
file:///C:/Documents%20and%20Settings/user/%CE%95%CF%80%CE%B9%CF%86%CE%AC%CE%BD%CE%B5%CE%B9%CE%B1%20%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1%CF%82/Edizioni%20Pubblicit%C3%A0%20Italia%20Srl.htm

Γνώρισα τον Γρηγόρη στην προβλήτα, εδώ και λίγο καιρό όταν εμπορευόμουν ψάρια,( μέρος της δουλειάς μου σαν μεσάζοντας). Η συμπάθεια ήταν άμεση και αμοιβαία και όταν έμαθε ότι ήμουν Ιταλός θέλησε να μου ανοίξει την καρδιά του και να μου διηγηθεί την ιστορία που τον σημάδεψε…
Πάτρα φθινόπωρο του 1943. Στην πόλη αυτή οι Ιταλοί αισθάνονταν πάντα σαν να είναι στο σπίτι τους, πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο , υπήρχαν περισσότεροι από είκοσι πέντε χιλιάδες. Αποτελούσαν μεγάλο μέρος του τοπικού πληθυσμού και με τις δραστηριότητές τους αποτελούσαν και αυτοί μέρος της ραχοκοκαλιάς της οικονομίας της πόλης.
Άρχισαν να εγκαθίστανται στην περιοχή στις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα , όταν οι Ιταλοί  καρμπονάροι , διώκονται για τις ιδέες τους στην Ιταλία. Αυτοί βρήκαν καταφύγιο στο Βόρειο Ιόνιο όπου ήταν άλλωστε ισχυρή η παρουσία του Ιταλικού στοιχείου από την εποχή της Δημοκρατίας της Βενετίας η οποία ακόμα εφάρμοζε την κυριαρχία της στα νησιά της Κέρκυρας της Κεφαλονιάς και της Ζακύνθου, το τελευταίο όχι τυχαία πατρίδα ενός από τους μεγαλύτερους Ιταλούς ποιητές, του Ούγκο Φώσκολου.
Το μεγαλύτερο μέρος των μεταναστών έφτασε στην Πάτρα από το 1880 έως τις αρχές του 1900 , λιμοκτονούντες αγρότες οι οποίοι έψαχναν για γη να καλλιεργήσουν, σιδηροδρομικοί εργάτες της Ιταλικής εταιρείας σιδηροδρόμων που βρέθηκαν στην Ελλάδα και κατέληξαννα  εργάζονται  στην κατασκευή του πρώτου Ελληνικού σιδηροδρόμου… Οι περισσότεροι πάντως ήταν αλιείς από την Απουλία που σκέφτηκαν να ασχοληθούν με την αλιεία στα νερά του Ιονίου όπου υπήρχαν μεγάλα κοπάδια ψαριών.
To 1890 οι Ιταλοί ίδρυσαν την ιχθυόσκαλα της Πάτρας …
Φτάνοντας στην πόλη οι Ιταλοί κατοίκησαν σε περιοχές που προσέγγιζαν τη θάλασσα, Άγιος Διονύσιος, Άγιος Ανδρέας… Στην περιοχή του Αγίου Ανδρέου σύμφωνα με τις παραδόσεις της εκκλησίας σταυρώθηκε ο Πρωτόκλητος Απόστολος Ανδρέας, επίσης ψαράς πριν έρθει από την Ιουδαία να διδάξει και να βοηθήσει στην εξάπλωση του Χριστιανισμού. Εκεί σε μικρή απόσταση από την εκκλησία φτιάχτηκε η προβλήτα των αλιευτικών και η Ιχθυόσκαλα, ίσως για να τιμηθεί η μνήμη του και να ευλογεί τις εξόδους των ψαράδων στη θάλασσα…

Εκεί κάθε χρόνο, πριν αρχίσουν τις ψαριές τους τον Οκτώβριο οι ψαράδες θα τιμήσουν τον Άγιο με περιφορά της εικόνας του και οι ιερείς θα ευλογήσουν τα σκάφη…

Πίσω στο Γρηγόρη και την ιστορία του… Πρίν τον πόλεμο και την επίθεση της φασιστικής Ιταλίας του Μουσολίνι στην Ελλάδα το 1940 οι Έλληνες και οι Ιταλοί στην Πάτρα ζούσαν ειρηνικά τέλεια εναρμονισμένοι.

«Εγώ μεγάλωσα στην περιοχή του Αγίου Ανδρέα και η μητέρα μου ήταν Ιταλίδα ενώ ο πατέρας μου Έλληνας ,   παιδί ενός ακόμα από τους πολλούς μικτούς γάμους της εποχής…
Ζούσαμε από το ψάρεμα μια απλή και σχετικά σκληρή ζωή την ειρηνική περίοδο, με το ξέσπασμα του πολέμου στοχοποιηθήκαμε λόγω της κοινής μας καταγωγής με τους κατακτητές.
Τουλάχιστον μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1943 που η Ιταλία ήταν σύμμαχος του Ράιχ και του Χίτλερ. Μετά οι Έλληνες έκρυψαν, βοήθησαν και προστάτεψαν πολλούς Ιταλούς πολίτες και στρατιώτες.
Την περίοδο του πολέμου η αλιευτική δραστηριότητα –έστω και σε μικρότερο βαθμό- πραγματοποιούνταν ενισχυόμενη και από τη ζήτηση για τρόφιμα που βρίσκονταν σε έλλειψη.
Εργαζόμουν σε ένα ιστιοφόρο αλιευτικό καΐκι που ο ιδιοκτήτης ήταν Ιταλικής καταγωγής. Σηκωνόμαστε κάθε πρωί πολύ νωρίς και βγαίναμε για ψάρεμα, κινούμαστε με πολύ χαμηλή ταχύτητα φοβούμενοι τις επιπλέουσες νάρκες που είχαν ποντίσει οι Γερμανοί για να αντιμετωπίσουν ενδεχόμενη εισβολή των Συμμάχων . Μια μέρα τέλη Φθινοπώρου του 1943 επιστρέφαμε από ψάρεμα στις εκβολές του Αχελώου, μετά το Μεσολόγγι. Ήταν περίπου 12 η ώρα και κουρασμένος από το ψάρεμα είχα ξαπλώσει κάτω από το κατάστρωμα όταν άκουσα ένα γδούπο, ένα παφλασμό που με έκανε να πεταχτώ από τη θέση μου. Τρέχα Γρηγόρη, δες τι είναι.. μου φώναξε ο Καπετάν Γιάννης και εγώ σε κλάσματα δευτερολέπτου πετάχτηκα στο κατάστρωμα. Φοβούμενος κάτι που θα αναδυθεί από τη θάλασσα, ίσως μια νάρκη ή ένα κανόνι υποβρυχίου που θα μας τίναζε στον αέρα…. τόλμησα σιγά- σιγά και κοίταξα μέσα στο νερό… Και τότε είδα ένα θέαμα που δεν ξεχνώ και δεν θα ξεχάσω ποτέ στη ζωή μου… Εκατοντάδες άψυχα σώματα, κορμιά με στολές έπλεαν άψυχα στα νερά, και φαινόταν ότι πρέπει να ήταν καιρό, σίγουρα πάνω από εβδομάδα εκεί …
Τα πτώματα παρασυρμένα από τα κύματα και τα ρεύματα είχαν φτάσει στις ακτές του Μεσολογγίου …. Αναγνώρισα τις στολές , μου φάνηκαν αμέσως γνώριμες .Ήταν Ιταλοί στρατιώτες…. ή μάλλον καλύτερα ότι είχε απομείνει από αυτούς μετά από μια και πλέον εβδομάδα στη θάλασσα….»

 
Τα πτώματα που αντίκρισε ο Γρηγόρης προέρχονταν από το πιο πολύνεκρο ναυάγιο στον Πατραϊκό κόλπο, το ναυάγιο του Γερμανικού επίτακτου Marguerite …..

 

Marguerite, το ναυάγιο του θανάτου των ναζί στο βυθό του Πατραικού….

marguerite002

Το Marguerite σαν Maria Amalia (δεύτερο όνομα) στο λιμάνι του Bilbao Πηγή PUERTO DE BILBAO UNA MEMORIA VISUAL

 

Ένα ηλεκρονικό μήνυμα που έλαβα από τον  Platon Alexiades, Ελληνικής καταγωγής ερευνητή πλοίων και ναυαγίων που ζει στον Καναδά που γνωρίζοντας το πάθος μου μου έγραφε για ένα σημαντικό ναυάγιο έγινε η αφορμή για την έρευνα σε ένα από τα πιο πολύνεκρα ναυάγια στις Ελληνικές θάλασσες.

Έγραφε ο Πλάτωνας…

«Αγαπητέ Γιώργο, προσφάτως έλαβα τα πολεμικά ημερολόγια της Γερμανικής Ναυτικής Διοίκησης στη Δυτική Ελλάδα (που έδρευε στην Πάτρα) και ξεχώρισα κάτι ενδιαφέρον. Στις 13.10.1943 το πλοίο «Marguerite» (πρώην Μaria Amalia 744 GRT) υπήρξε θύμα έκρηξης, ώρα 21.40 στο σημείο 38°11 N/21°08 E και τελικά βυθίστηκε στο σημείο 38°11.7 N/21°15 E μια ώρα αργότερα στις 22.40. Μετέφερε 900 Ιταλούς αιχμαλώτους από τους οποίους μόλις 350 επέζησαν. Πέντε Γερμανοί έχασαν τη ζωή τους. Υπάρχει αμφιβολία αν χτύπησε σε νάρκη ή τορπιλίστηκε από το Βρετανικό υποβρύχιο «Trooper» που δεν γύρισε από την περιπολία του αλλά προσωπικά αμφιβάλλω. Πιο πιθανό βρίσκω να χτύπησε σε νάρκη σε Γερμανικό αμυντικό ναρκοπέδιο. Γνωρίζεις το ναυάγιο, έχεις καταδυθεί σε αυτό;»

 

Ιταλοί αιχμάλωτοι, άνδρες της μεραρχίας Acqui στην Κέρκυρα

 

Από τα στοιχεία που με πολύ κόπο κατάφερα να συλλέξω από το διαδίκτυο βρήκα ότι το πλοίο κατασκευάστηκε σε ναυπηγεία Cia Euskalduna του Bilbao τo 1918 με το όνομα San Mames. Το 1931 μετονομάστηκε σε Maria Amalia ενώ το 1943 του δόθηκε το όνομα «Marguerite» από τους Γερμανούς που το είχαν επιτάξει… Για την ακρίβεια λόγω της έλλειψης μεταφορικών μέσων στη θάλασσα η Γερμανική Ναυτική διοίκηση (Oberkommando der Kriegsmarine -High Command of the German Navy, WWII) άρχισε να αγοράζει Ισπανικά εμπορικά πλοία από την Sofindus (Sociedad Financiera Industrial, Madrid).Αυτά τα πλοία δούλευαν για την Transcomar (Comercial Maritima de Transportes S.A., Madrid) κάτω από Ισπανική σημαία και υπόκειντο στους Ισπανικούς νόμους. Αρχικά αποκτήθηκαν 10 μικρά ατμόπλοια από το Μάιο του 1941 και σταδιακά προωθήθηκαν στο Αιγαίο όπου χρησιμοποιήθηκαν σα βοηθητικά για τη μάχη της Κρήτης. Από τον Ιούλιο του 1943 τα Ισπανικά πληρώματα αντικαταστάθηκαν με Γερμανικά, τα πλοία επιτάχτηκαν και πήραν Γερμανικά ονόματα.

(Πηγή http://www.wlb-stuttgart.de/seekrieg/km/mittelmeer/frachter-sp.htm)

Το Marguerite ήταν χωρητικότητας 744 τόνων μικτό μήκους 55 μέτρων και πλάτους 8. Τα αμπάρια του είχαν ύψος 4 μέτρα. Κινούνταν με τριπλής εκτόνωσης παλινδρομική μηχανή .

 

Ένα  ναυάγιο  είχε εντοπιστεί   το 2007  στην περιοχή της Κυλλήνης -Κουνουπελίου έπειτα από πληροφορία του Μιχάλη Λιάτου, έρευνα επί χάρτου του Γιώργου Καρέλα (αφού είχαμε αποστάσεις με ραντάρ από 3 σημεία)  και εντοπισμό με το σόναρ  από το σκάφος του Νίκου Βασιλάτου. Στο ναυάγιο αυτό πραγματοποιήθηκε κατάδυση από το Νίκο Βασιλάτο και την Ελένη Τσοπουροπούλου το 2009 για ταυτοποίηση. Το μεγάλο βάθος και για μια ακόμα φορά οι άσχημες συνθήκες ορατότητας δεν επέτρεψαν την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την ταυτότητα του ναυαγίου. Το συμπέρασμα που βγήκε από τη συγκεκριμένη κατάδυση ήταν  ότι προκειται για ένα σιδερένιο φορτηγό ατμόπλοιο των αρχών του αιώνα.

Η έρευνα προχώρησε με συλλογή στοιχείων για το ναυάγιο.

Φωτογραφίες του πλοίου βρέθηκαν στο διαδίκτυο…

 

Στο ναυτικό μουσείο του Bilbao βρέθηκαν τα σχέδια του πλοίου και τα απέκτησα χάρις στον εξαιρετικό υπεύθυνο του μουσείο κ. Izaskun Etxaniz.

Με τα σχέδια στα χέρια το έργο της ταυτοποίησης γινόταν πιο εύκολο.

Τα σχέδια του Marguerite που κατάφερα μετά από πολύ κόπο να βρω στο Ναυτικό Μουσείο του Μπιλμπάο

 

Το πλοίο τη δεκαετία του 30 κοντά στις ακτές της Ισπανίας όμως  είχε εμπλακεί σε σοβαρό ναυτικό ατύχημα με αποτέλεσμα το άλλο πλοίο που συγκρούστηκε μαζί του να βυθιστεί….Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει και κάποιες μετατροπές από την αρχική του κατασκευή…

FAUSTINO R. SAN PEDRO

Altos Hornos de Vizcaya S.A.;

2,420 tons; 290-5x40x19-8;engines.

Sailing from Gijon to Bilbao with a cargo of coal, the Spanish ship

Faustina R. San Pedro was in collision with the Maria Amalia and

sank on June llth, 1937, S.W. of the Isla de Los Conejos, near Comillas.

Τελικά τον Αύγουστο του 2011 σχεδιάστηκε νέα κατάδυση στο ναυάγιο που βρίσκεται σε βάθος 90 μέτρων . Η ομάδα που αποτελούνταν από τους  Τσοπουροπούλου Ελένη, Βασιλάτο Νίκο, Μηλιώνη Κώστα και Καρέλα Γιώργο ήταν τυχερή αφού συνάντησε καλύτερες συνθήκες στο βυθό . Οι  καταδύσεις έγιναν με μείγματα trimix. Η καλή ορατότητα βοήθησε στο να συλλεχθεί πλούσιο φωτογραφικό και ψηφιακό υλικό (video) που βοήθησε στην ταυτοποίηση του ναυαγίου σαν το Marguerite.

H πλώρη του Marguerite (φωτό Ελένη Τσοπουροπούλου)

 

Ναυάγια τάφοι.

Ναυάγια στα οποία έχουν χάσει τη ζωή τους άνθρωποι πρέπει να αντιμετωπίζονται με σεβασμό από τους αυτοδύτες, σε πολλά δικαιολογημένα απαγορεύεται η κατάδυση από τις αρχές. Ο λόγος είναι ότι υπάρχουν πολλοί συλλέκτες αντικειμένων από τα ναυάγια. Στο εξωτερικό που η συλλογή ευρημάτων έχει γίνει μανία και πολλοί πιστεύουν ότι έστω και ένα φινιστρίνι τους καταξιώνει σα δύτες. Κυνηγοί «σουβενίρ» δεν θα δίσταζαν να αφαιρέσουν προσωπικά αντικείμενα ακόμα και μακάβρια ευρήματα από ναυάγια. Κάποιες χώρες (που ίσως τις θεωρούμε υποανάπτυκτες αλλά αποδυκνύουν ότι είναι πιο μπροστά από εμάς) όπως οι Φιλιππίνες έχουν θεσπίσει 50αετή απαγόρευση στα ναυάγια «τάφους». Και μετά τι; Μετά μάλλον ο χρόνος έχει βάλει το χέρι του ώστε ελάχιστα να παραμένουν ώστε να θυμίζουν τις ανθρώπινες τραγωδίες. Τα σκαριά των ναυαγίων όμως θα είναι εκεί για αρκετά ακόμα χρόνια να θυμίζουν τους τόπους που χάθηκαν δεκάδες αθώες ψυχές, θύματα του παραλογισμού του πολέμου ή της ανθρώπινης ανευθυνότητας, ακόμα ακόμα και της μανίας της φύσης….

 

Το Marguerite κατά την καθέλκυσή του στα ναυπηγεία Cia. Euskalduna de Construccion στο Bilbao σαν San Mames (πρώτο H καθέλκυση του Marguerite σαν  San Mames Πηγή  http://vidamaritima.com/2012/08/san-mames-y-maria-amalia/

Το Marguerite κατά την καθέλκυσή του στα ναυπηγεία Cia. Euskalduna de Construccion στο Bilbao σαν San Mames Πηγή http://vidamaritima.com/2012/08/san-mames-y-maria-amalia/

Ανθρώπινες ιστορίες

Ο τυχερός. Giovanni Braganza

Την ιστορία αυτού του στρατιώτη της μεραρχίας Acqui τη βρήκα χάρις τον κύριο Ilio Muraca από την Padova.

Στην προσπάθειά μου για συλλογή στοιχείων για την έρευνα του ναυαγίου του Marguerite έστειλα δεκάδες επιστολές σε συλλόγους βετεράνων της μεραρχίας Acqui. Ενας σύλλογος δημοσίευσε την αγγελία μου στο περιοδικό τους το Patria. O κύριος Μuraca είχε αρκετά στοιχεία να μου στείλει από το βιβλίο που είχε στην κατοχή του La Resistenza Dei militari italiani all’ estero, τόμος Grecia continentale e isolo Jonio του συγγραφέα G.Giraudi.

Διάλεξα να αναφερθώ στην ιστορία του τυχερού Giovanni Braganza. Ο Giovanni πρίν ταξιδέψει με το Marguerite με προορισμό την Πάτρα είχε επιβιβαστεί στο επιβατικό Ardena που βυθίστηκε λίγο μετά τον απόπλου του από το λιμάνι του Αργοστολίου την 27η Σεπτεμβρίου 1943 με 1.000 περίπου Ιταλούς αιχμαλώτους εκ των οποίων απωλέσθησαν περίπου 700. Αφού σώθηκε από αυτή την τραγωδία επιβιβάστηκε στο Marguerite.Στο βιβλίο περιγράφει τις δραματικές στιγμές όταν οι αιχμάλωτοι έπεσαν στη θάλασσα μετά την έκρηξη που προκλήθηκε από την επαφή με τη νάρκη και την σταδιακή βύθιση του πλοίου.

«Μέσα στις 10 με 12 ώρες που έμεινα στο νερό έβλεπα ομάδες ναυαγών, μερικοί να προσπαθούν να κρατηθούν από άλλους και τελικά να εξαφανίζονται κάτω από το νερό, να χάνονται σιγά σιγά από τον ορίζοντα, η καρδιά μου να σπαράζει. Ένιωθα απελπισία, ότι η μοίρα μου ήταν να ακολουθήσω αυτούς που ένας ένας χάνονταν κάτω από τα τρομερά κύματα…» Σημ. Από αυτή τη μαρτυρία μπορώ να υποθέσω ότι η θάλασσα ήταν τουλάχιστον ταραγμένη.

Ο άτυχος

Pascale Vito

Επέλεξα να αναφερθώ στον άγνωστο αυτό Ιταλό που έχασε τη ζωή του στο ναυάγιο του Marguerite και έμαθα γι αυτόν (ψάχνοντας  αρκετό καιρό στο διαδίκτυο), βοηθούμενος  από μια σύμπτωση. Ο Pascale, γιός του Pascale Giuseppe και της Sollitti Angela είχε γεννηθεί στο χωριό Saint Archangelo στις 13.10.1923 και την ημέρα του ναυαγίου θα γιόρταζε τα 20α του γενέθλια. Ο πόλεμος είχε τελειώσει και το μυαλό του θα ήταν στην πατρίδα του και στο κορίτσι που πιθανώς θα τον περίμενε. Η μοίρα του έπαιξε ένα πολύ άσχημο παιχνίδι… Ο φίλος και συντοπίτης του Francesco De Luca που επέζησε στο ναυάγιο ανέλαβε το δύσκολο ρόλο να μεταφέρει τα άσχημα μαντάτα στους δικούς του.

Πληροφορίες για τη βύθιση….

Το πλοίο χτύπησε σε νάρκη στις 21.40 και βυθίστηκε μια ώρα αργότερα. Σε βοήθεια του χτυπημένου πλοίου έσπευσαν το επιταγμένο Ελληνικό ατμόπλοιο Καλυδών το ρυμουουλκό Urano και τα περιπολικά (patrol boats) GK 61 and GK 71. Από τους 900 Ιταλούς αιχμαλώτους επέζησαν μόλις 350 περίπου. Από 25 Γερμανούς που ήταν στο πλοίο χάθηκαν πέντε. (από το αρχείο του Theodor Dorgeist)

Μια ακόμα περίεργη σύμπτωση.

Στις 13.10.1943 ημερομηνία του ναυαγίου η Ιταλία κύρηξε τον πόλεμο στη Γερμανία. Πολλοί πιστεύουν ότι τα ναυάγια των πλοίων «Αρντένα» και  «Μarguerite» ήταν το τελευταίο μέρος του σχεδίου της εξόντωσης της εδρεύουσας στην Κεφαλονιά μεραρχίας Acqui. Ότι δηλαδή οι Γερμανοί βύθισαν επίτηδες τα δύο  πλοία. Αμφιβάλλω όμως όχι για το ενδιαφέρον που είχαν δείξει οι Γερμανοί για την ανθρώπινη ζωή αλλά διότι είχαν τεράστιες ανάγκες σε πλοία….

Έφιπποι Γερμανοί στο λιμάνι του Αργοστολίου

 

Μεραρχία Acqui

Στην Κεφαλονιά έλαβε χώρα ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα πολέμου, η σφαγή τωνΙταλών στρατιωτών και αξιωματικών της μεραρχίας Acqui. Η Acqui (πλήρες όνομα: 33ma Divisione Fanteria Acqui) πριν από την ενοποίηση της Ιταλίας ήταν μονάδα των ενόπλων δυνάμεων του Πεδεμοντίου (Piemonte) και διατηρήθηκε στον ιταλικό στρατό μέχρι το 1926 οπότε (και παρά την καλή φήμη που είχε αποκτήσει στους πολέμους για την ιταλική απελευθέρωση και ενοποίηση – risorgimento) διαλύθηκε στα πλαίσια μιας γενικής αναδιοργάνωσης των ενόπλων δυνάμεων της Ιταλίας. Επανασυγκροτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου του 1938 στο Merano.
Οι άνδρες της Acqui προέρχονταν κατά κύριο λόγο από την Λομβαρδία και το Βένετο , αλλά από το 1941 – ’42 οι εφεδρείες προέρχονται από όλη την ιταλική χερσόνησο.

Μετά τη συνθηκολόγηση των Ιταλών στις 8 Σεπτεμβρίου του 1943 η φρουρά της Κεφαλονιάς απαρτιζόταν από 12000 Ιταλούς και 3500 Γερμανούς στρατιώτες . Οι Γερμανοί είχαν κυρίως τον έλεγχο της χερσονήσου του Ληξουρίου, εκεί βρισκόντουσαν οι 2600 εξ αυτών, ενώ άλλη μια σημαντική επιχειρησιακή ομάδα Γερμανών 600 ανδρών βρισκόταν στην περιφέρεια Αργοστολίου με 14 ή 15 αυτόματα τηλεβόλα.
Οι Ιταλοί υπάγονταν όλοι στην μεραρχία Acqui , που είχε την ευθύνη κατοχής των Ιονίων νησιών και είχε μεταφέρει τον κύριο όγκο των ανδρών της από την Κέρκυρα στην Κεφαλονιά στις 18 Ιανουαρίου του 1943 , διότι η στρατηγική σημασία της τελευταίας ήταν μεγαλύτερη στην διάρκεια του πολέμου.
Οι άνδρες της μεραρχίας αρνήθηκαν να παραδοθούν στους Γερμανούς που αφού βομβάρδισαν για μέρες τις θέσεις τους, τους επιτέθηκαν με εξαιρετική αγριότητα και τελικά άρχισαν να εκτελούν όσους παραδίδονταν. Oι αξιωματικοί, στους οποίους αποδόθηκε η κατηγορία της προδοσίας εκτελέστηκαν με εξαίρεση μόνο 37 εξ αυτών που τη γλίτωσαν την τελευταία στιγμή.

Το περίεργο είναι ότι οι εκτελεστές δεν ήταν οι γνωστοί δολοφόνοι των SS αλλά κατά το πλείστον Αυστριακοί άνδρες της ταξιαρχίας ορεινών κυνηγών Εντελβάις. Με την λήξη των μαχών ο επικεφαλής στρατηγός της ταξιαρχίας ορεινών κυνηγών Εντελβάις , εξέδωσε την ακόλουθη διαταγή απευθυνόμενος προς τους άνδρες του «Αλπινιστές μου, οι επόμενες 24 ώρες σας ανήκουν.» Και έδωσε το σύνθημα για μια από τις μεγαλύτερες σφαγές στην ιστορία της ανθρωπότητας.

μνημείο για τα θύματα της Μεραρχίας Acqui στην Κεφαλλονιά

 

Εκτελέστηκαν περίπου 4.000- 5.000 άνδρες ενώ έπεσαν στο πεδίο της μάχης περίπου 3.000 Ιταλοί. Η αποδεκατισμένη μεραρχία έμελλε να αφανιστεί σχεδόν αφού περίπου άλλοι 1.500 αιχμάλωτοι Ιταλοί χάθηκαν στα ναρκοπέδια της Κεφαλονιάς της Κυλλήνης και του Πατραικού που προκάλεσαν τα ναυάγια των πλοίων Αρντένα, και του Marguerite .Το τελευταίο κεφάλαιο του δράματος γράφτηκε με τη βύθιση επίσης από νάρκη του ιστιοφόρου Άλμα στις ακτές της Κεφαλονιάς. (στοιχεία για την μεραρχία Acqui αντλήθηκαν και από τον διαδικτυακό χώρο http://www.phorum.gr)

Πρωτόκολλο που αναφέρει την ένταξη του Marguerite στη Γερμανική διοίκηση Αιγαίου (Αρχείο Theodor Dorgeist)

Μαρτυρία του επιζώντα Ιταλού αιχμάλωτου  A.C. Linera

 

Ο A.C. Linera διηγείται την ιστορία του «Θα πώ την περιπέτειά μου σαν αιχμάλωτος στα χέρια των Γερμανών που ξεκινάει από το νησί της Κεφαλονιάς στην Ελλάδα. Εγώ και άλλοι έντεκα από την ομάδα μου επιβιβαστήκαμε τον Οκτώβριο του 1943 σε πλοίο με προορισμό την Πάτρα κατά τις έντεκα η ώρα. Θα ταξιδεύαμε μέχρι το απόγευμα όταν ένας από τους συμπολεμιστές μου πέρασε μπροστά μου φωνάζοντας «Χριστέ μου, Χριστέ μου» . Προσπάθησα να του δώσω κουράγιο όταν οι Γερμανοί άρχισαν να πυροβολούν στον αέρα προστάζοντάς μας να μην πέσουμε στο νερό. Όλοι οι Γερμανοί επιβιβάστηκαν σε ένα ναρκαλιευτικό και μας άφησαν μόνους στο μεγάλο πλοίο. Το πλοίο ήταν φανερό πως επρόκειτο να βυθιστεί και τότε ακούστηκε μια φωνή από τη γέφυρα προστάζοντάς μας «Πηγαίνετε στα αριστερά, πηγαίνετε στα δεξιά» . Εγώ στάθηκα εκεί ακίνητος και έβλεπα πολλούς να πέφτουν στη θάλασσα χωρίς να ξέρουν κολύμπι. Πήρα μια σανίδα και την πέταξα στη θάλασσα έπειτα πήρα θάρρος και πήδηξα και εγώ. Όταν βρέθηκα κάτω από το νερό προσευχήθηκα στο θεό, πίστεψα ότι επρόκειτο να πεθάνω για λίγο όμως κατάφερα να πιάσω τη σανίδα. .Βρεθήκαμε πέντε πιασμένοι στην ίδια σανίδα Έπειτα ένας –ένας χανόταν στη θάλασσα μέχρι που έμεινα εγώ και ένας από την Ηπειρωτική Ιταλία.

Μετά δύο ώρες περίπου έφτασε ένα ατμόπλοιο από την Πάτρα το οποίο μας περισυνέλεξε και μας πήρε στην Πάτρα. Από την Πάτρα μας πήραν στην Αθήνα όπου παραμείναμε μέχρι τα Χριστούγεννα. Μας ανάγκαζαν να τρώμε λίγο ψωμί και σκληρά φασόλια. Μετά μας μετέφεραν στο Βελιγράδι στη Γιουγκοσλαβία όπου εκεί μεταξύ της 16ης και 17ης Απριλίου 1944 δεχθήκαμε σφοδρότατο αεροπορικό βομβαρδισμό από τους Αμερικανούς.»

Στη συνέχεια περιγράφει την κράτησή του στο στρατόπεδο συγκέντρωσης μέχρι την απελευθέρωσή του…

 

Πηγές

http://en.wikipedia.org/wiki/Massacre_of_the_Acqui_Division

http://anpi-lissone.over-blog.com/article-17084898.html

www.phorum.gr

 

 

Video από κατάδυση στο Marguerite τον Αύγουστο του 2011

9 Σχόλια to “Νάρκες και ναρκοπέδια”

  1. Γιώργο,

    μόλις διάβασα το χρονικό της έρευνας και του ναυαγίου.
    Πάρα πολύ καλή εργασία και μου αρέσει που παραθέτεις πολλά ιστορικά στοιχεία.

    Συγχαρητήρια!

  2. Κων-νος Says:

    μπραβο Γιωργο φοβερη εργασια!!!!!!!!!!αξιος

  3. Θ. Γιουργας Says:

    Θα ήθελα να με πληροφορήσετε, απο που έχετε τα στοιχεία ότι στον πατραϊκό ποντίστηκαν μαγνητικές ναρκες.

  4. Όπως αναφέω παραπάνω οι αναφορές για τις μαγνητικές νάρκες που ζητάτε να σας πληροφορήσω προέρχονται από το βιβλίο του Αντιναύαρχου Αριστείδη Γιαννόπουλου. Ο Αριστείδης Γιαννόπουλος έλαβε μέρος ενεργά στην αλιεία των ναρκών από τις Ελληνικές θάλασσες μεταπολεμικά. Έχω επικοινωνήσει μαζί του στην προσπάθειά μου να συλλέξω περισσότερες πληροφορίες.
    Ερευνώντας συγκεκριμένο ναυάγιο στον Πατραικό (Ταναγκ) έχω εκφράσει την πεποίθηση ότι πιθανώς έχει βυθιστεί από μαγνητική νάρκη και το αναφέρω, παραθέτοντας και τους λόγους της υποθέσεώς μου.
    Σας παραθέτω και ένα σύνδεσμο που ίσως σας φανεί χρήσιμος…
    http://aktofylakas.blogspot.gr/2008/05/1944-1949.html

  5. Θ. Γιουργας Says:

    Ευχαριστώ για την απάντηση σας, αλλά εκτιμώ ότι έχει γίνει κάποιο λάθος . Ο Γιαννόπουλος αναφέρει στο βιβλίο του τις ναρκες που γενικά έπεσαν στον ελλαδικό θαλάσσιο χώρο. Εσείς όμως, στην αρχή της σελίδας και κάτω απο την επικεφαλίδα »Ελληνικό αμυντικό ναρκοπέδιο» έχετε 18 μαγνητικές ναρκες, για τις οποίες κι έγινε η ερώτηση μου. Με το τρόπο αυτό, φαίνεται ότι το 1940 που έπεσε το ελληνικό ναρκοπέδιο του πατραϊκού, το ναυτικό μας να ποντίζει ναρκες που ακόμα δεν είχε.

  6. Έχετε απόλυτο δίκιο, θα πρέπει να μεταφερθεί η επικεφαλίδα και να αλλάξει η διατύπωση. Ευχαριστώ για την επισήμανση!

  7. Θ. Γιουργας Says:

    Ετοιμάζω ένα άρθρο για την Ναυτική επιθεώρηση, σχετικά με την εμπλοκή του τότε Β. Ναυτικού στο ναρκοπόλεμο, την περίοδο του Β’Π.Π, και μέσα απο την έρευνα που κάνω, ακόμα δεν κατάφερα να μάθω, πόσες και τι ναρκες έπεσαν στο ελληνικό ναρκοπέδιο του πατραϊκού. Όταν είδα την ενδιαφέρουσα κατά τα άλλα ανάρτηση σας, μου κίνησαν την περιέργεια οι αριθμοί που αναφέρετε και γι αυτό και σας ζήτησα την διευκρίνηση αυτή. Δυστυχώς τα διάφορα αρχεία μας, θα σας έλεγα, ότι είναι ακατάλληλη για την οποιαδήποτε ερεύνα. Εξακολουθώ πάντως να ψάχνω το θέμα και θα σας πληροφορήσω μόλις έχω στοιχεία , για το πόσες και τι τύπος ναρκες έπεσαν στον πατραϊκό.

  8. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΑΡΑΒΑΛΟΣ Says:

    Πρέπει να σας δώσω τα συγχαρητήρια μου καθώς και να σας αποδώσω τα εύσημα τόσο για την έρευνα με τις καταδύσεις όσο και για την έρευνα στο διαδίκτυο. Ανυπομονώ να διαβάσω το άρθρο σας στην Ναυτική επιθεώρηση. Ως απόστρατος του Π.Ν. και ειδικότητας Τεχνίτης Ναρκών θα λάβω το τεύχος. Μεταβιβάστε επίσης τα συγχαρητήρια μου σ’όλη την ομάδα σας.

  9. Το άρθρο στη Ναυτική Επιθεώρηση που αναμένουμε δεν θα είναι δικό μου αλλά του κ. Θ. Γιούργα που έχει σχολιάσει παραπάνω!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: